Η συζήτηση για τους μισθούς στη φιλοξενία και την εστίαση συχνά ξεκινά από έναν μέσο όρο. Όμως ένας ευρωπαϊκός μέσος όρος δεν είναι μισθολογικός τιμοκατάλογος — και πολύ περισσότερο δεν περιγράφει αυτόματα τις ανάγκες ενός ξενοδοχείου, ενός εστιατορίου ή ενός bar στην Ελλάδα.
Η Eurostat ανακοίνωσε ότι το 2024 ο μέσος ετήσιος μισθός πλήρους απασχόλησης στην ΕΕ ήταν 39.800 ευρώ, αυξημένος κατά 5,2% από το 2023. Για την Ελλάδα ο αντίστοιχος δείκτης ήταν 18.000 ευρώ. Ο δείκτης είναι προσαρμοσμένος ώστε οι αποδοχές μερικής απασχόλησης να εκφράζονται ως ισοδύναμα πλήρους απασχόλησης. Αυτό τον κάνει χρήσιμο για μακροοικονομικές συγκρίσεις, όχι όμως για να κοστολογηθεί μια συγκεκριμένη θέση.
Τι μπορεί να προσφέρει ο δείκτης
Για μια HORECA επιχείρηση, ο ευρωπαϊκός δείκτης λειτουργεί ως πλαίσιο. Δείχνει το γενικό επίπεδο αποδοχών μιας οικονομίας και τη διαφορά ανάμεσα στις χώρες. Μπορεί επίσης να βοηθήσει μια διοίκηση να καταλάβει γιατί η προσέλκυση προσωπικού σε αγορές με υψηλότερες αμοιβές είναι ανταγωνιστική ή γιατί ένας εργαζόμενος συγκρίνει ευκαιρίες πέρα από την τοπική αγορά.
Δεν απαντά, όμως, στο πόσο πρέπει να αμείβεται ένας chef de partie, ένας υπεύθυνος κρατήσεων, ένας barista ή ένας front-office agent. Αυτές οι αποφάσεις απαιτούν πολύ πιο συγκεκριμένα δεδομένα.
Πέντε μεταβλητές που αλλάζουν την εικόνα
- Ρόλος και δεξιότητες. Η ευθύνη βάρδιας, η γνώση ξένων γλωσσών, τα συστήματα κρατήσεων, η ασφάλεια τροφίμων και η τεχνική εξειδίκευση δεν αποτυπώνονται σε έναν συνολικό εθνικό μέσο όρο.
- Περιοχή και εποχικότητα. Ένα νησί στην αιχμή της σεζόν έχει διαφορετικό κόστος στέγασης, μετακίνησης και διαθεσιμότητας προσωπικού από μια επιχείρηση πόλης που λειτουργεί όλο τον χρόνο.
- Μέγεθος επιχείρησης. Η Eurostat επισημαίνει ότι για ορισμένες χώρες τα πολύ μικρά σχήματα δεν καλύπτονται πλήρως στα εργαλεία εκτίμησης. Αυτό είναι κρίσιμο για τον κλάδο, όπου υπάρχουν πολλές επιχειρήσεις με λιγότερους από δέκα εργαζόμενους.
- Συνολικό πακέτο. Στέγαση, γεύματα, μεταφορά, bonus, εκπαίδευση, ρεπό και προβλεψιμότητα προγράμματος επηρεάζουν την πραγματική αξία μιας πρότασης.
- Νομικές υποχρεώσεις. Κατώτατες αποδοχές, συλλογικές ρυθμίσεις, προσαυξήσεις, ωράρια και ασφαλιστικές υποχρεώσεις πρέπει πάντα να ελέγχονται με βάση το ισχύον εθνικό πλαίσιο.
Πώς να χρησιμοποιηθεί σωστά ο υπολογιστής της Eurostat
Η Eurostat διαθέτει και εργαλείο εκτίμησης ακαθάριστων μισθών. Χρησιμοποιεί στοιχεία της Έρευνας Διάρθρωσης Αποδοχών του 2022 και τα προεκτείνει έως το 2025 με τον Δείκτη Κόστους Εργασίας. Επιτρέπει επιλογές όπως ηλικία, εκπαίδευση, επάγγελμα, εμπειρία, είδος σύμβασης, περιφέρεια, οικονομική δραστηριότητα και μέγεθος επιχείρησης.
Το εργαλείο είναι πιο κοντά στις πραγματικές ανάγκες μιας επιχείρησης από έναν ενιαίο μέσο όρο, αλλά παραμένει μοντέλο. Η ίδια η Eurostat το χαρακτηρίζει ενδεικτικό. Δεν περιλαμβάνει κάθε πιθανό συνδυασμό θέσης και επιχείρησης, ενώ οι εκτιμήσεις του δεν πρέπει να συγχέονται με συλλογικές συμβάσεις ή με μια ζωντανή έρευνα αγοράς.
Ένα πρακτικό πλαίσιο για τη διοίκηση
Η πιο χρήσιμη διαδικασία έχει τρία επίπεδα: πρώτα τα νόμιμα ελάχιστα και οι κλαδικές υποχρεώσεις· μετά τα τοπικά δεδομένα για παρόμοιους ρόλους· και τέλος η εσωτερική αξία της θέσης, δηλαδή ευθύνη, δυσκολία κάλυψης, απόδοση και ανάγκη διατήρησης του εργαζομένου.
Ο ευρωπαϊκός μέσος όρος και ο υπολογιστής μισθών μπορούν να λειτουργήσουν ως έλεγχος λογικής. Δεν πρέπει να αντικαθιστούν τη συζήτηση με λογιστή ή σύμβουλο εργασιακών, την παρακολούθηση της τοπικής αγοράς και τη διαφάνεια απέναντι στους υποψηφίους.
Σε έναν κλάδο όπου η εμπειρία του πελάτη εξαρτάται άμεσα από τους ανθρώπους, το σωστό benchmark δεν είναι ένας αριθμός που αντιγράφεται. Είναι ένα σύνολο δεδομένων που βοηθά την επιχείρηση να σχεδιάσει δίκαια, βιώσιμα και ανταγωνιστικά.
