Από τις 12 Αυγούστου 2026 εφαρμόζεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση ο νέος Κανονισμός για τις Συσκευασίες και τα Απόβλητα Συσκευασιών. Για την εστίαση, το πιο άμεσο σημείο είναι ο περιορισμός των PFAS σε συσκευασίες που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα. Πρόκειται για ουσίες που χρησιμοποιήθηκαν ευρέως επειδή απωθούν λίπος και νερό, άρα μπορεί να υπάρχουν σε κουτιά take-away, περιτυλίγματα, χαρτιά αρτοποιίας και κουτιά πίτσας.
Τι ισχύει ήδη και τι έρχεται αργότερα
Το άμεσο ορόσημο του 2026 δεν σημαίνει ότι όλες οι προβλέψεις του κανονισμού εφαρμόζονται την ίδια ημέρα. Οι περιορισμοί στα PFAS για συσκευασίες τροφίμων ισχύουν ήδη, ενώ εναρμονισμένη σήμανση, απαιτήσεις ανακυκλωσιμότητας, στόχοι επαναχρησιμοποίησης και ορισμένοι περιορισμοί σε πλαστικές συσκευασίες μίας χρήσης ακολουθούν σταδιακά έως το 2030. Η σωστή επιχειρησιακή αντίδραση, επομένως, είναι να ξεχωρίσει το άμεσο από το μεσοπρόθεσμο.
1. Ζητήστε γραπτή δήλωση συμμόρφωσης
Μην αρκεστείτε σε μια γενική διαβεβαίωση ότι το υλικό είναι «οικολογικό» ή «χωρίς πλαστικό». Ζητήστε από τον προμηθευτή τεκμηρίωση για τη συγκεκριμένη σειρά προϊόντων, τη χρήση της σε επαφή με τρόφιμα και τη συμμόρφωσή της με τα ισχύοντα όρια PFAS. Κρατήστε το έγγραφο μαζί με τα στοιχεία παρτίδας και τα τιμολόγια.
2. Χαρτογραφήστε πού χρησιμοποιείται κάθε συσκευασία
Καταγράψτε ποια κουτιά, ποτήρια, καπάκια, περιτυλίγματα και σακούλες χρησιμοποιούνται ανά προϊόν. Ένα χαρτί που είναι κατάλληλο για στεγνό τρόφιμο δεν είναι αυτομάτως κατάλληλο για ζεστό ή λιπαρό γεύμα. Η χαρτογράφηση αποτρέπει τυχαίες αντικαταστάσεις στο κατάστημα όταν αλλάζει βάρδια ή τελειώνει ένα απόθεμα.
3. Ελέγξτε τη θερμοκρασία και τον χρόνο επαφής
Οι πραγματικές συνθήκες χρήσης έχουν σημασία. Ρωτήστε αν το υλικό καλύπτει ζεστά τρόφιμα, λιπαρές σάλτσες, κατάψυξη, φούρνο μικροκυμάτων ή παρατεταμένη μεταφορά. Η επιλογή πρέπει να ακολουθεί τη δηλωμένη χρήση του προϊόντος και όχι μόνο την εμφάνιση ή την τιμή του.
4. Μην εξαντλείτε παλιό απόθεμα στα τυφλά
Ελέγξτε πότε η συσκευασία τέθηκε στην αγορά και τι αναφέρει ο προμηθευτής για το απόθεμα που ήδη βρίσκεται στην αλυσίδα. Αν δεν υπάρχει σαφής απάντηση, απομονώστε την παρτίδα μέχρι να επιβεβαιωθεί η καταλληλότητά της. Η ιχνηλασιμότητα είναι πιο χρήσιμη από μια βιαστική αντικατάσταση χωρίς στοιχεία.
5. Εκπαιδεύστε αγορές, κουζίνα και διανομή
Ο έλεγχος δεν ανήκει μόνο στο τμήμα προμηθειών. Η κουζίνα πρέπει να γνωρίζει ποια συσκευασία αντιστοιχεί σε κάθε χρήση, ενώ η ομάδα διανομής πρέπει να αναφέρει διαρροές, παραμορφώσεις ή αστοχίες. Μια σύντομη οδηγία με φωτογραφίες των εγκεκριμένων υλικών μειώνει τα λάθη.
6. Προετοιμάστε τις αλλαγές του 2030 χωρίς πρόωρα συμπεράσματα
Ο κανονισμός προβλέπει επόμενα βήματα για ανακυκλωσιμότητα, κενό χώρο, επαναχρησιμοποίηση και ορισμένες συσκευασίες μίας χρήσης. Αυτό δεν σημαίνει ότι όλα απαγορεύονται ήδη. Οι επιχειρήσεις μπορούν όμως να δοκιμάσουν από τώρα μικρότερα μεγέθη, σαφέστερη σήμανση και λύσεις επαναχρησιμοποίησης όπου είναι ασφαλείς και λειτουργικές.
7. Κρατήστε αρχείο αποφάσεων
Για κάθε αλλαγή υλικού, καταγράψτε προμηθευτή, κωδικό προϊόντος, τεκμηρίωση, ημερομηνία έγκρισης και υπεύθυνο. Το αρχείο βοηθά σε εσωτερικό έλεγχο, σε ερώτημα πελάτη ή σε ενδεχόμενη ανάκληση.
Πρακτικό συμπέρασμα: ο στόχος δεν είναι απλώς να αντικατασταθεί ένα κουτί με ένα άλλο. Είναι να υπάρχει αποδεικνυόμενη καταλληλότητα για τη συγκεκριμένη χρήση και καθαρή εικόνα για τις επόμενες προθεσμίες του κανονισμού.
Πηγές: Ευρωπαϊκή Επιτροπή — έναρξη εφαρμογής των νέων κανόνων · Ευρωπαϊκή Επιτροπή — πρακτικές πληροφορίες για τον PPWR
